चालू घडामोडी : Daily Current Affiars 18 May 2019

आरोही पंडित : LSA विमानाच्या साहाय्याने अटलांटिक महासागर ओलांडणारी जगातली प्रथम स्त्री

Arrived pundit: the first woman in the world to cross the Atlantic Ocean with the help of LSA aircraft
first woman in the world to cross the Atlantic Ocean with the help of LSA aircraft Arrived pundit
  • 23 वर्षीय आरोही पंडित या तरुणीने एक नवा इतिहास रचला. ती लाईट स्पोर्ट एअरक्राफ्ट (LSA) याच्या सहाय्याने अटलांटिक महासागर ओलांडणारी जगातली प्रथम स्त्री बनली आहे.
  • त्या मुंबईच्या रहिवासी आहेत. पंडितने आपल्या छोट्या विमानासोबत एकटीनेच स्कॉटलँडच्या 'विक' पासून उड्डाण घेतले होते. जवळपास 3000 किमीचा प्रवास करत ती कॅनडाच्या इकालुइट विमानतळावर उतरली. त्या दरम्यान आइसलँड आणि ग्रीनलँडला थांबा घेतला.
  • पंडितने हे उड्डाण 'वी! वूमन एमपॉवर एक्सपीडिशन' अंतर्गत घेतले. 'सोशल एसेस' या संस्थेकडून हा प्रवास आयोजित करण्यात आला होता. तिचे 'माही' हे छोटे विमान एक सिंगल इंजिन ‘साइनस 912’ विमान आहे. त्याचे वजन एका जवळपास 400 किलोग्रॅम आहे.


व्यापक अणु-चाचणी बंदी करार (CTBT)
  • 1996 साली व्यापक अणु-चाचणी बंदी करार (Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty- CTBT) सादर करण्यात आला. हे अण्वस्त्रांच्या चाचणीसंदर्भात असलेल्या सर्व प्रकारांचा शेवट करण्यासाठी तयार करण्यात आलेले एक आंतरराष्ट्रीय साधन आहे.
  • व्यापक अणु-चाचणी बंदी करार (CTBT) हा एक बहुपक्षीय आंतरराष्ट्रीय करार आहे, ज्यामधून सर्व वातावरणात नागरी आणि लष्करी हेतूने सर्वप्रकाराच्या अणुशक्तीच्या स्फोटावर बंदी घालण्यात आली.
  • हा ठराव संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या महासभेने (UNGA) 10 सप्टेंबर 1996 रोजी ‘रिजोल्यूशन 50’ अंतर्गत अंगिकारले.
  • मात्र या कराराला अणुशक्ती-सक्षम राष्ट्रांची याला मान्यता नव्हती. UN च्या 44 सदस्य देशांपैकी अमेरिका, इजिप्त, चीन, भारत, इस्राएल, इराण, उत्तर कोरिया आणि पाकिस्तान या अणुशक्ती-सक्षम राष्ट्रांनी मंजुरी दिल्यानंतरच हे पूर्णपणे अंमलात आणले गेले असते, त्यामुळे या राष्ट्रांची मंजुरी आवश्यक होती.


QR कोड आधारित देयके पद्धती अनिवार्य करण्याची सरकारची योजना
  • भारत सरकारने सर्व दुकानात युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस (UPI) याचा वापर करून क्विक रिस्पॉन्स (QR) कोड आधारित देयके पद्धती हा पर्याय अनिवार्य करण्याची योजना आखत आहे.
  • QR कोड आधारित देयके (पेमेंट) पद्धती लोकांमध्ये ही डिजिटल देयकाची पद्धत अधिक लोकप्रिय बनविण्यासाठी हा पुढाकार घेण्याच्या विचारार्थ सरकार आहे.
  • GST परिषदेने यासंबंधी प्रस्ताव मंजुर केला आहे. त्यामुळे दुकाने आणि ग्राहकांनाही GSTचा लाभ मिळणार.
  • QR कोड हे प्रथम 1994 साली जपानमध्ये मोटर वाहनांच्या उद्योगासाठी तयार केले गेले. QR कोडमध्ये 4000 आकडे आणि अक्षरांना संग्रहित केले जाते. माहिती कुशलतापूर्वक संचयित करण्यासाठी ही पद्धत अत्यंत सुरक्षित आहे.


आकुंचन पावणार्या चंद्रावर भूकंपाची तीव्रता वाढत आहे: NASM, अमेरिका
  • पृथ्वीच्या चंद्राची आतली पृष्ठभूमी थंड असल्याने तो आकुंचन पावत चालला आहे. कोट्यवधी वर्षांपूर्वीपासून चंद्र 50 मीटर (150 फूट) आकुंचला गेला आहे. त्यामुळे भूकंपासारखी आपत्ती येते आहे, असे अमेरिकेच्या नॅशनल एयर स्पेस म्युझियमने आपल्या अहवालात म्हटले आहे.
  • काही भूकंपाची तीव्रता 5 रिक्टर स्केलपर्यंत मोजली गेली आहे. हा अहवाल नेचर जिओ सायन्स जर्नलमध्ये प्रकाशित झाला आहे.
  • चंद्राच्या पृष्ठभूमीवर किसमिसप्रमाणे सुरकुत्या दिसून येत आहेत. मात्र, आकुंचन पावण्याने चंद्राची पृष्ठभूमी फाटल्यासारखी दिसते. आकुंचन पावण्याने उपग्रहावर थर्स्ट फॉल्ट तयार होत आहेत.
  • ‘अपोलो 11’ याच्या मोहिमेनुसार, चंद्रावर ठेवलेले सेस्मोमीटरने तीन आठवड्यांपर्यंत काम केले. परंतु इतर उपकरणांतून सन 1969-77 या काळात उपग्रहावर 28 छोटे भूकंप आले होते. रिक्टर स्केलवर याची तीव्रता 2 ते 5 इतकी होती.


INS कोलकाता आणि शक्ति यांनी ग्रुप सेलच्या सैन्य अभ्यासक्रमात भाग घेतला
  • भारतीय नौदल जहाज (INS) कोलकाता आणि शक्ति यांनी जपान, फिलीपिन्स आणि अमेरिकेच्या नौदल जहाजांसोबत 3 मे – 9 मे, 2019 दरम्यान दक्षिण चीन सागरी गटात ग्रुप सेल सैन्य अभ्यास केला.
  • एक आठवडा चाललेला या लष्करी व्यायामात चार देशांचे एकूण सहा लढाऊ जहाज होते – भारत, यूएसए, जपान आणि फिलीपिन्स.


अमेझॅन चंद्रावर जाण्याच्या तयारीत
  • Amazon चंद्रावर आपले यान पाठविण्याची तयारी करत आहे. Amazon चे मालक जेफ बेझोस यांनी ही घोषणा केली. ‘ब्लू ओरिजिन स्पेस प्रोग्रॅम’ अंतर्गत त्यांनी मून लँडर प्रक्षेपित केले आहे. 
  • हे मून लँडर चार रोव्हर्स, नव्या पद्धतीने डिझाईन केलेले रॉकेट आणि सूपअप रॉकेटला वाहून नेण्यास सक्षम आहे. 1966 साली सोव्हिएत महासंघाने चंद्रावर ‘लूना 9’ उतरवले होते. 
  • त्यानंतर अमेरिकने अपोलो मोहीम सुरु केली होती.

Post a Comment

0 Comments