रोमन संख्यां

  1. रोमन संख्यांमध्ये दशमान पध्दतीचा थेट वापर केला जात नाही. रोमन संख्यापध्दतीमध्ये 0 ला स्थान नाही.
  2. रोमन संख्यापध्दतीमध्ये खालीलप्रमाणे खुणा वापरल्या जातात. (निळ्या रंगानी दर्शविलेल्या खुणाच सामान्यपणे परीक्षेतील उदाहरणांमध्ये वापराव्या लागतात)
  3. रोमन संख्यापध्दतीतील खुणा
    खुण किंमत
    I 1
    IV 4
    V 5
    IX 9
    X 10
    XL 40
    L 50
    XC 90
    C 100
    CD 400
    D 500
    CM 900
    M 1000
    1 ते 20 संख्यांचे रोमन रुपांतर
    संख्या रोमन
    1 I
    2 II
    3 III
    4 IV
    5 V
    6 VI
    7 VII
    8 VIII
    9 IX
    10 X
    11 XI
    12 XII
    13 XIII
    14 XIV
    15 XV
    16 XVI
    17 XVII
    18 XVIII
    19 XIX
    20 XX
  4. रोमन संख्यांमध्ये 1, 10, 100 या संख्यांसाठीच्या खुणा लागोपाठ तीनदा येउ शकतात, म्हणजे त्या खुणेच्या तिपटीपर्यंतच्या संख्या त्या खुणेच्या वापरातून लिहिता येतात. उदा. 3 = III, 30 = XXX, 300 = CCC.
  5. 1, 10, 100 या संख्यांसाठीच्या खुणांची चौपट लिहायची असल्यास त्याखुणेपुढे सारणीतील पुढील खुण येते. उदा. 4 = IV, 40 = XL, 400 = CD.
  6. 5, 50, 500 या संख्यांच्या खुणा लागोपाठ दोनदा येउ शकत नाहीत.
    अधिक मोठ्या संख्या
  7. 2145  = (2 × 1000) + (1 × 100) + 40 + 5 = MMCXLV
  8. 890  = (500 × 1) + (3 × 100) + 90 = DCCCXC
  9. 465 = 400 + 50 + 10 + 5 = CDLXV
  10. 120 = 100 + (2 × 10) = CXX